โรคเก๊าท์ ห้ามกินอะไรบ้าง? อาหารที่ยูริคสูง?

doctorbank-food-for-gout-โรคเก๊าท์ ห้ามกินอะไร-cover

โรคเก๊าท์ คืออะไร?

โรคเก๊าท์ เป็นโรคข้ออักเสบชนิดหนึ่ง ที่เกิดจากกรดยูริกในเลือด มากเกินไป กรดยูริกที่มากเกินไปนั้น ทำให้เกิดการสะสมของของเหลวรอบ ๆ ข้อ ซึ่งทำให้เกิดผลึกของกรดยูริก (Uric Acid Crystals) ได้ การก่อตัวของผลึกเหล่านี้ ทำให้ข้อต่อบวม และอักเสบ ส่งผลให้เกิดอาการบวม แดง และปวดอย่างรุนแรง

ข่าวดีคือ เราสามารถควบคุมโรคเก๊าท์ ได้ นอกจากการทานยาแล้ว การปรับเปลี่ยนอาหาร และวิถีชีวิตสามารถช่วยป้องกันการเกิดโรคเก๊าท์กำเริบได้

โรคเก๊าท์ เกิดจากอะไร?

โรคเก๊าท์ เกิดขึ้น เมื่อมีกรดยูริกในเลือดมากเกินไป กรดยูริกที่มากเกินไปนี้ เป็นผลมาจากการรับประทานอาหาร ที่มีพิวรีนสูง (purine) หรือร่างกายผลิตกรดยูริกมากเกินไป

doctorbank-โรคเก๊าท์-gout1

พิวรีน คืออะไร?

พิวรีน (Purines) เป็นสารประกอบทางเคมี ที่แตกตัวเป็นกรดยูริก เมื่อถูกเผาผลาญ พิวรีนสร้างขึ้นโดยร่างกาย หรือนำเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหารที่เราทาน

ในกระบวนการปกติ พิวรีนจะแตกตัวออกเป็นกรดยูริก หลังจากนั้นกรดยูริกจะเกิดกระบวนการต่อไปนี้

  • ละลายในเลือด
  • ผ่านไต แล้วออกมากับปัสสาวะ
  • แล้วถูกกำจัดออกจากร่างกาย

โรคเก๊าท์ เกิดขึ้นเมื่อไต ไม่สามารถกำจัดกรดยูริกได้เร็วพอ หรือหากมีการผลิตกรดยูริกเพิ่มขึ้น ในระดับที่สูง กรดยูริกจึงอยู่ในระดับสูงมากในเลือด เรียกว่า ภาวะกรดยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia)

แม้ว่าจะไม่จัดเป็นโรค แต่ภาวะกรดยูริกในเลือดสูง อาจเป็นอันตรายได้ หากกรดยูริกที่สูงนี้ถูกร่างกาย นำไปสร้างเป็นผลึกกรดยูริก (Uric Acid Crystals)

โรคเก๊าท์สามารถเกิดขึ้นได้ เมื่อมีกรดยูริกในเลือดที่สูง ถูกเปลี่ยนเป็นผลึกกรดยูริก แล้วถูกสร้างขึ้นรอบ ๆ ข้อต่อ จึงเกิดการอักเสบ บวม แดง และปวดมาก

อาหารโรคเก๊าท์ ที่ควรหลีกเลี่ยง?

อาหารที่เป็นมิตรกับโรคเก๊าท์ จะช่วยควบคุมระดับกรดยูริกในร่างกาย พร้อมทั้งส่งเสริมสุขภาพโดยรวม ตามที่ American College of Rheumatology

การทานอาหารต่อไปนี้มากเกินไป มีความเสี่ยงทำให้เกิดโรคเก๊าท์ได้

  • อาหารทะเล
  • เนื้อแดง
  • เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล
  • เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

อาหารที่มีพิวรีนสูง คนที่มีอาการโรคเก๊าท์ ควรหลีกเลี่ยงหรือ จำกัดการทาน ได้แก่

  • ชิ้นส่วนของเนื้อสัตว์ เช่น สมอง หัวใจ ไต ตับและตับอ่อน
  • เบคอน
  • ไก่งวง
  • เนื้อแกะ
  • เนื้อกวาง
  • ปลาทู ปลาทูน่า ปลาเทราต์ ปลาซาร์ดีน และปลาคอด
  • หอยแมลงภู่ และหอยเชลล์
  • ยีสต์
  • เบียร์ ไวน์ และสุรา
  • น้ำผลไม้
  • โซดา

หากคุณต้องทานโปรตีนจากสัตว์ แนะนำให้ทานในปริมาณที่พอเหมาะ และให้หลีกเลี่ยงการทานเนื้อสัตว์ต่างที่กล่าวมาข้างต้น ที่มีพิวรีนสูง การทานเนื้อสัตว์โดยทั่วไปคือ 80-100 กรัมใน 1 มื้อ
(เนื้อสัตว์ หรือเนื้อปลา 100 กรัม ประมาณคร่าวๆ เท่ากับ 1 ฝ่ามือเรานั่นเอง)

สูตรอาหารที่ดี กับโรคเก๊าท์ ส่วนใหญ่จะไม่มีโปรตีนจากสัตว์ หรือมีปริมาณที่น้อย พอที่จะช่วยให้คุณได้โปรตีนเพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย

เป็นโรคเเก๊าท์ ห้ามกินเนื้อสัตว์ จริงไหม??

โปรตีนจากสัตว์มีพิวรีนสูง การสะสมของพิวรีน ทำให้ระดับกรดยูริกที่สูงขึ้น ส่งผลให้เกิดโรคเก๊าท์ได้ จึงควรหลีกเลี่ยงหรือ จำกัด อาหารเหล่านี้อย่างเคร่งครัด

doctorbank-โรคเก๊าท์-food-for-gout-high-purine

อาหารที่มีพิวรีนค่อนข้างสูง และควรทานในปริมาณที่พอเหมาะ

  • เนื้อวัว
  • ไก่
  • นกกระทา
  • ห่าน
  • เป็ด
  • เนื้อแกะ
  • เนื้อหมู
  • แฮม
  • แซลมอน
  • ปู กุ้งมังกร หอยนางรม และกุ้ง

แม้ว่าโปรตีนเหล่านี้ จะมีพิวรีนต่ำกว่าในรายการก่อนหน้านี้ แต่คุณควรพยายามจำกัด ปริมาณโปรตีนจากสัตว์ทั้งหมดไว้ที่ 100-200 กรัมต่อวัน ซึ่งเท่ากับ 1 ถึง 2 หน่วยบริโภค

เป็นโรคเก๊าท์ กินเบียร์ได้ไหม?

แอลกอฮอล์ จะขัดขวางการกำจัดกรดยูริกออกจากร่างกาย เนื่องมาจากมีพิวรีนในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณสูง ทำให้กระบวนการขับยูริกออกทางปัสสาวะหยุดชะงัก

โดยปกติ พิวรีนจะแตกตัว เป็นกรดยูริก และถูกขับออกจากร่างกายทางปัสสาวะ แต่กระบวนการนี้ จะหยุดชะงัก เมื่อระดับกรดยูริกสูงเกินไป ทำให้ผลึกก่อตัวขึ้นรอบๆ ข้อต่อ และเกิดเป็นโรคเก๊าท์ขึ้น

doctorbank-โรคเก๊าท์-food-for-gout

เพื่อป้องกันโรคเก๊าท์กำเริบ มีคำแนะนำ ดังนี้

  • หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เมื่ออาการเก๊าท์กำเริบ
  • ลดการดื่มไวน์
  • งดดื่มเบียร์

โรคเก๊าท์ กรดยูริกสูง ทานน้ำตาลได้ไหม?

การทานกลุ่มน้ำตาลฟรุกโตส และอาหารหวานในปริมาณสูง อาจมีผลต่อระดับกรดยูริกในร่างกาย เหตุผลคือ น้ำตาล และขนมหวาน มีแคลอรี่ที่สูง และเกี่ยวข้องกับโรคอ้วน (obesity) ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงหนึ่ง สำหรับโรคเก๊าท์

doctorbank-โรคเก๊าท์-food-for-gout-uric-acid

นอกจากนี้แม้ว่าเครื่องดื่มที่อุดมด้วยฟรุกโตส เช่น น้ำอัดลม แม้จะไม่มีพิวรีนในปริมาณสูง แต่ก็เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคเก๊าท์ เนื่องจากส่วนหนึ่งของกรดยูริก มาจากการเผาผลาญฟรุกโตส (ข้อมูลอ้างอิง) ซึ่งหลักฐานการบริโภคฟรุกโตสในปริมาณสูง ทำให้ระดับกรดยูริกในเลือดเพิ่มขึ้น

การดื่มน้ำให้เยอะๆ และลดเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง จะช่วยในการขับกรดยูริคออก และป้องกันการก่อตัวของนิ่วในไต

และแนะนำให้ทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ และดีกับโรคเก๊าท์ เช่น โปรตีนจากพืช และผลิตภัณฑ์จากนม ที่มีไขมันต่ำ

โรคเก๊าท์ ควรหลีกเลี่ยงคาร์โบไฮเดรต ที่ผ่านการขัดสี

ให้หลักเลี่ยงคาร์โบไฮเดรตที่ผ่านการขัดสี หรือแปรรูป ได้แก่

  • ขนมปังขาว
  • เค้ก
  • ลูกอม
  • พาสต้า ยกเว้นโฮลเกรน

อาหารเหล่านี้ไม่แนะนำ หรือให้ทานปริมาณที่น้อย

เมนูอาหาร โรคเก๊าท์ ควรมีอาหารอะไรบ้าง?

อาหารที่มีพิวรีนต่ำ สามารถช่วยลดระดับกรดยูริก และป้องกันการเกิดอาการของโรคเก๊าท์ได้

อาหาร และเครื่องดื่ม ที่ควรบริโภคทุกวัน ได้แก่

  • ถั่ว และถั่วฝักยาว
  • พืชตระกูลถั่ว
  • น้ำสะอาด
  • ผลิตภัณฑ์นมไขมันต่ำ หรือปราศจากไขมัน
  • เมล็ดธัญพืช เช่น ข้าวโอ๊ต ข้าวกล้อง และข้าวบาร์เลย์
  • มันฝรั่ง
  • ผลไม้ และผัก

เมนูอาหาร โรคเก๊าท์ กลุ่มโปรตีนจากพืช

ถั่ว และพืชตระกูลถั่ว เป็นแหล่งโปรตีนชั้นยอด ซึ่งช่วยให้คุณได้รับโปรตีนอย่างเพียงพอในแต่ละวัน และช่วยลดไขมันอิ่มตัว ที่พบในโปรตีนจากสัตว์ ที่มีพิวรีนสูง

เมนูอาหาร โรคเก๊าท์ กลุ่มผลไม้และผัก ที่แนะนำ

อาหารที่อุดมด้วยวิตามินซี เช่น เชอร์รี่ มีงานวิจัยพบว่า ช่วยลดการกำเริบของโรคเก๊าท์ได้

สิ่งที่น่าสนใจคือจากการศึกษา พบว่าการทานผัก ที่มีพิวรีนสูง ไม่ได้เพิ่มการกำเริบของโรคเก๊าท์แต่อย่างได นอกจากนี้ผักยังมีไฟเบอร์สูง และแคลอรี่ต่ำ ซึ่งสามารถช่วยควบคุมน้ำหนักได้ด้วย

สิ่งสำคัญคือ อาหารขึ้นกับอาการของแต่ละบุคคล และปรับเปลี่ยนอาหารตามความต้องการเฉพาะบุคคล

เราสามารถทานผักที่มีพิวรีนสูงเหล่านี้ ได้อย่างปลอดภัย

  • ผักขม และผักใบเขียวเข้มอื่น ๆ
  • เมล็ดถั่ว
  • หน่อไม้ฝรั่ง
  • กะหล่ำ
  • เห็ด

การเปลี่ยนวิถีชีวิต ช่วยรักษาโรคเก๊าท์ได้อย่างไร?

ต้องเข้าใจก่อนว่า การควบคุมอาหารเกี่ยวกับโรคเก๊าท์ ไม่ใช่วิธีการรักษา แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต หรือไลฟ์สไตล์การทาน ที่ช่วยลด หรือป้องการอาการกำเริบของโรคเก๊าท์ได้

นอกเหนือควบคุมอาหาร แนะนำให้ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และการลดน้ำหนัก ซึ่งจะช่วยในการควบคุมโรคเก๊าท์ได้ดีขึ้นไปอีก มากกว่าทานเฉพาะอาหารที่มีพิวรีนต่ำ

บทส่งท้าย โรคเก๊าท์

โรคเก๊าท์ สามารถรักษาให้หายได้ ซึ่งแตกต่างจากโรคข้ออักเสบประเภทอื่นๆ ซึ่งการรักษาจะต่างกันไป และขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ เช่น

  • อายุ
  • สุขภาพโดยรวม
  • ประวัติโรคประจำตัว
  • ความรุนแรงของอาการโรคเก๊าท์

นอกเหนือ จากการใช้ยาตามที่แพทย์แนะนำแล้ว การป้องกันการกำเริบของโรคเก๊าท์เฉียบพลันสามารถควบคุมได้ จากสิ่งต่อไปนี้

  • อาหาร
  • วิถีชีวิต ไลฟ์สไตล์ การทานอาหารที่ดี
  • การควบคุมน้ำหนัก
  • การเฝ้าระวัง และสังเกตุดูอาการ และอาการแสดง

ความสำเร็จในการควบคุมอาการส่วนใหญ จึงขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการกิน และการใช้ชีวิต

อาหารเสริม แนะนำ

บทความที่เกี่ยวข้อง

No data was found

สารบัญ บทความ

ผู้เขียนและเรียบเรียง

drBank Avatar

หมอแบงค์

แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ

ผู้เชียวชาญด้านอาหารเสริม
และวิตามิน สำหรับผู้สูงอายุ

ผู้สนับสนุน
โปรตีน เพื่อสุขภาพ
ช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ ฟื้นฟูร่างกาย เพิ่มการเผาผลาญ ทานง่าย อร่อย
หมวดหมู่ที่น่าสนใจ